Mieszkanie obok szybu windy – kiedy wygoda może oznaczać hałas i drgania?

Winda w budynku wielorodzinnym jest dużym udogodnieniem, szczególnie gdy mieszkanie znajduje się na wyższej kondygnacji. Ułatwia codzienne zakupy, przeprowadzkę, poruszanie się z wózkiem dziecięcym i funkcjonowanie osób o ograniczonej sprawności. Bliskość windy może jednak mieć również mniej oczywistą stronę. Lokal graniczący z szybem, drzwiami przystankowymi albo pomieszczeniem technicznym może być narażony na odgłosy i drgania, których nie zauważy się podczas krótkiego oglądania mieszkania.

Nie oznacza to, że każde mieszkanie obok windy będzie głośne. W nowoczesnym, prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym budynku urządzenie może pracować bardzo cicho. O komforcie decydują jednak nie tylko wiek i model windy, ale również konstrukcja szybu, sposób zamocowania urządzeń, izolacyjność przegród, rozmieszczenie pomieszczeń oraz stan techniczny całej instalacji.

Skąd bierze się hałas windy?

Odgłosy pracy windy nie ograniczają się do dźwięku otwieranych drzwi. Źródłem hałasu może być napęd, układ hamulcowy, prowadnice, rolki, elementy sterowania, ryglowanie drzwi oraz sama kabina przemieszczająca się w szybie. W niektórych budynkach słychać pojedyncze uderzenie podczas zatrzymywania, w innych krótkie buczenie, szum, metaliczny stuk albo drżenie pojawiające się przy każdym przejeździe.

Znaczenie ma również sposób przenoszenia dźwięku. Hałas powietrzny dociera przez ściany, drzwi i nieszczelności, natomiast drgania mogą przechodzić przez konstrukcję budynku. W takim przypadku odgłos nie zawsze wydaje się dochodzić bezpośrednio z szybu. Może być odbierany jako niskie buczenie, delikatne wibrowanie ściany albo krótkie uderzenie słyszalne nawet w pomieszczeniu oddalonym od windy.

Problem bywa szczególnie dokuczliwy nocą. W ciągu dnia pracę urządzenia mogą zagłuszać rozmowy, ruch uliczny, telewizor i zwykłe odgłosy funkcjonowania domu. Po zapadnięciu ciszy nawet niezbyt głośny, ale regularnie powtarzający się dźwięk może przeszkadzać w zasypianiu lub wybudzać ze snu.

Układ mieszkania może być ważniejszy niż odległość

Przed oceną lokalu warto sprawdzić nie tylko to, czy graniczy on z szybem, lecz także jakie pomieszczenie znajduje się przy wspólnej ścianie. Sąsiedztwo windy będzie zwykle mniej problematyczne, gdy od strony szybu zaplanowano przedpokój, garderobę, łazienkę albo pomieszczenie gospodarcze. Te części mieszkania nie wymagają takiej ciszy jak sypialnia czy pokój dziecka.

Znacznie ostrożniej należy podejść do lokalu, w którym ściana szybu znajduje się bezpośrednio przy łóżku, domowym gabinecie lub miejscu przeznaczonym do odpoczynku. Nawet umiarkowany hałas może być wówczas odczuwany mocniej, ponieważ pojawia się blisko osoby śpiącej lub pracującej w skupieniu.

Trzeba również spojrzeć na cały rzut kondygnacji. Mieszkanie może nie graniczyć bezpośrednio z szybem, ale znajdować się naprzeciwko drzwi windy. Wtedy problemem mogą być rozmowy na korytarzu, sygnały dźwiękowe, zamykanie drzwi oraz ruch mieszkańców. Z kolei lokal położony za pomieszczeniem pomocniczym może być lepiej odizolowany, mimo że na planie znajduje się stosunkowo blisko windy.

Jak sprawdzić mieszkanie przed zakupem lub najmem?

Jednorazowe wejście do lokalu nie wystarczy. Podczas prezentacji winda może akurat nie pracować, a w pustym mieszkaniu dźwięki rozchodzą się inaczej niż po ustawieniu mebli. Z drugiej strony brak wyposażenia może ujawnić pogłos i odgłosy, które później zostaną częściowo stłumione. Dlatego mieszkanie najlepiej odwiedzić więcej niż raz i o różnych porach.

Podczas oględzin warto poprosić drugą osobę, aby kilka razy przejechała windą między różnymi piętrami. W tym czasie należy pozostać kolejno w sypialni, salonie i przy ścianie sąsiadującej z szybem. Trzeba zwrócić uwagę nie tylko na głośność, ale również na charakter dźwięku. Regularne buczenie, głuche uderzenia i drgania konstrukcji mogą być bardziej uciążliwe niż krótkie otwarcie drzwi.

Dobrze jest sprawdzić, co słychać podczas ruszania, zatrzymywania i przejazdu kabiny obok danego piętra. Warto też przez kilka minut pozostać w ciszy, zamiast prowadzić rozmowę z właścicielem lub pośrednikiem. Muzyka, otwarte okna i głośna prezentacja mogą skutecznie zamaskować problem.

Przydatna może być rozmowa z mieszkańcami sąsiednich lokali. Osoby mieszkające w budynku wiedzą, czy winda pracuje spokojnie, czy często wymaga regulacji, czy nocą słychać jej działanie i czy zarządca reaguje na zgłoszenia. Jedna opinia nie przesądza jeszcze o stanie urządzenia, ale powtarzające się uwagi kilku mieszkańców są sygnałem, którego nie należy lekceważyć.

Czy aplikacja w telefonie wystarczy do oceny hałasu?

Telefon może pomóc w orientacyjnym porównaniu dwóch mieszkań, ale nie zastępuje profesjonalnego pomiaru. Mikrofony w smartfonach nie są przyrządami przeznaczonymi do wykonywania miarodajnych badań akustycznych, a wynik zależy między innymi od modelu urządzenia, sposobu trzymania telefonu, ustawień aplikacji i rodzaju dźwięku.

Szczególnie trudne do oceny są niskie częstotliwości oraz drgania przenoszone przez konstrukcję. Człowiek może wyraźnie odczuwać nieprzyjemne buczenie lub wibrację, podczas gdy prosta aplikacja nie pokaże wyniku, który wyglądałby alarmująco. Z tego powodu domowy pomiar należy traktować wyłącznie jako wskazówkę.

Gdy istnieje podejrzenie, że hałas przekracza dopuszczalne wartości, potrzebne są pomiary wykonane odpowiednim sprzętem i według właściwej metody. Badanie powinno uwzględniać pracę urządzenia w warunkach odpowiadających normalnemu użytkowaniu budynku. Dopiero taki wynik może być podstawą rzetelnej oceny.

Nowy budynek także może mieć problem

Cicha praca windy nie zależy wyłącznie od wieku budynku. Starsze urządzenie po modernizacji i prawidłowej regulacji może działać spokojniej niż nowa instalacja zamontowana bez dostatecznej ochrony akustycznej. W nowym budownictwie również zdarzają się błędy związane ze sposobem mocowania elementów, niedostateczną izolacyjnością ścian lub przenoszeniem drgań na konstrukcję.

W przypadku mieszkania od dewelopera warto analizować rzut jeszcze przed podpisaniem umowy. Należy sprawdzić położenie szybu, drzwi przystankowych i ewentualnych pomieszczeń technicznych względem sypialni. Trzeba pamiętać, że na uproszczonym planie sprzedażowym nie zawsze są widoczne wszystkie elementy instalacji.

Jeżeli budynek jest już użytkowany, warto poprosić o uruchomienie windy podczas odbioru mieszkania. Stwierdzone odgłosy należy opisać konkretnie, wskazując pomieszczenie, moment ich występowania i charakter dźwięku. Samo ogólne stwierdzenie, że „winda jest głośna”, może być trudniejsze do zweryfikowania niż informacja o powtarzalnym uderzeniu słyszalnym w sypialni podczas zatrzymywania kabiny na określonej kondygnacji.

Czy mieszkanie można później skutecznie wyciszyć?

Możliwości poprawy sytuacji zależą od źródła problemu. Jeżeli przyczyną jest rozregulowany mechanizm, zużyte rolki, niewłaściwa praca drzwi albo inne usterki urządzenia, największe znaczenie może mieć naprawa lub regulacja windy. Wygłuszanie samego mieszkania nie usuwa wówczas źródła hałasu.

Trudniejsze są drgania przenoszone przez konstrukcję. Dołożenie lekkiej okładziny albo miękkich paneli dekoracyjnych zwykle nie rozwiązuje takiego problemu. Skuteczna izolacja akustyczna wymaga prawidłowo zaprojektowanej przegrody, odpowiednich materiałów i ograniczenia sztywnych połączeń przenoszących drgania. Każda dodatkowa zabudowa zmniejsza też powierzchnię pomieszczenia i może kolidować z instalacjami.

Przed wykonaniem kosztownej ściany wygłuszającej należy więc ustalić, czy problemem jest dźwięk przechodzący przez przegrodę, drgania konstrukcyjne, czy nieprawidłowe działanie urządzenia. Bez rozpoznania źródła łatwo wydać pieniądze na rozwiązanie, które przyniesie jedynie niewielką poprawę.

Bliskość windy nie przekreśla mieszkania

Lokal obok szybu może być wygodny i cichy, jeżeli budynek został prawidłowo zaprojektowany, urządzenie jest dobrze zamontowane, a sypialnie nie przylegają bezpośrednio do najbardziej narażonych przegród. Nie należy więc automatycznie odrzucać każdego takiego mieszkania.

Błędem byłoby jednak uznanie, że nowoczesna winda zawsze pracuje bezgłośnie albo że ewentualny problem łatwo usunie się po zakupie. Hałas i drgania należą do cech, które najlepiej sprawdzić przed podpisaniem umowy. Kilkanaście minut spędzonych w ciszy, kilka przejazdów testowych oraz rozmowa z mieszkańcami mogą ujawnić więcej niż atrakcyjna prezentacja lokalu.

Źródła

https://eli.gov.pl/api/acts/DU/2022/1225/text.html – tekst rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zawierający wymagania dotyczące ochrony pomieszczeń przed hałasem i drganiami powodowanymi przez instalacje oraz urządzenia techniczne budynku.

https://www.udt.gov.pl/uslugi-udt/badania-laboratoryjne-i-wzorcowania/badania-specjalistyczne-urzadzen-technicznych-i-wyrobow/badania-akustyczne-pomiary-dzwieku-generowanego-przez-wyposazenie-techniczne-budynkow – informacje Urzędu Dozoru Technicznego o pomiarach hałasu generowanego przez wyposażenie techniczne budynków, w tym dźwigi osobowe i towarowe.